คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

คำถาม : ที่บ้านมีแมลงเม่า มาบินเล่นไฟ ใช่ปลวกหรือไม่? ควรทำอย่างไร?

ตอบ : แมลงเม่า เป็นตัวเต็มวัย ของปลวกวรรณะสืบพันธุ์ โดยปลวกเป็นแมลงสังคมเหมือน ผึ้งและมด มีการแบ่งวรรณะ เป็น

  1. ปลวกงาน คือปลวกที่กัดกินไม้ ไม่มีปีก สืบพันธุ์ไม่ได้ ทำหน้าที่หาอาหารให้วรรณะอื่น มีจำนวนสัดส่วนมากกว่า 90% ของปลวกทั้งรัง
  2. ปลวกทหาร คือปลวกมีหน้าที่ปกป้องอันตรายที่จะเกิดขึ้นกับสมาชิกในรัง ไม่มีปีก เป็นหมัน มีประมาณ 2-3%
  3. ปลวก สืบพันธุ์ คือปลวกตัวผู้และตัวเมีย ทำหน้าที่สืบพันธุ์ ตัวเต็มวัยเรียกว่า “แมลงเม่า” หลังจากมาเล่นไฟในบ้าน และลงสู่พื้นดินเพื่อสร้างรังและผสมพันธุ์ ตัวผู้เรียกว่าราชาปลวก ตัวเมียเรียกว่า ราชินีปลวก มีทำหน้าที่ออกไข่เป็นปลวกวรรณะต่างๆ ในรังต่อไป ไม่กินเนื้อไม้ แต่ได้รับอาหารจาก ปลวกงาน มีสัดส่วนจำนวนไม่เกิน 2-3 % ของประชากรปลวกทั้งรัง
  4. ปลวกสืบพันธุ์สำรอง ทำหน้าที่ สืบพันธุ์และออกไข่แทน ในกรณี ราชาปลวก หรือราชินีปลวกตายลง มีประมาณไม่เกิน 1%

s13.jpg

จะพบว่า แมลงเม่า มักจะมาเล่นไฟภายในบ้านเพื่อกระตุ้นรังไข่ จากนั้นจะสลัดปีก หารอยแตกภายในบ้านเพื่อลงพื้นดินสร้างรัง (ธรรมชาติปลวกจะทำรังความลึกไม่เกิน 1 เมตรจากระดับพื้นดิน) แต่ถ้าพื้นดินใต้บ้านของท่านมีสารเคมีป้องกันกำจัดปลวกอยู่ จะทำให้แมลงเม่าไม่สามารถทำรังภายในบ้านท่านได้ แมลงเม่ามักพบในช่วงต้นปีที่มีอากาศร้อนจัด หรือวันที่มีฝนตก แม้ว่าบ้านท่านจะปิดประตูหน้าต่างมิดชิด แต่แมลงเม่าสามารถบินเข้ามาทาง ท่อน้ำทิ้ง รอยแตกเล็กๆในบ้าน (โดยทั่วไปพบว่า กว่าที่ปลวกรังหนึ่งจะมีผลิตปลวกวรรณะสืบพันธุ์คือแมลงเม่าได้ ต้องใช้เวลาอย่างน้อย 3 ปีขึ้นไป โดยก่อนหน้านั้นจะผลิตเฉพาะปลวกงานและปลวกทหาร) แหล่งที่มาของแมลงเม่า ที่เราพบในบ้าน อาจมาได้ 3 ทางได้แก่

  1. จากทุ่งนา สวน ที่ว่าง ใกล้บริเวณหมู่บ้านท่าน
  2. จากบ้านของเพื่อนบ้าน ในหมู่บ้านท่าน
  3. จากบ้านท่านเอง

ท่านเจ้าของบ้าน อาจ สังเกต ดูว่าถ้าพบแมลงเม่าบินทั่วไปตามไฟข้างถนน หรือพบทั่วไปทุกบ้านในหมู่บ้านท่าน แสดงว่าแมลงเม่าน่าจะมาจากทุ่งนา สวน ใกล้บ้านท่าน (พบว่าแมลงเม่าจะบินไกลไม่เกิน 100-200 เมตร) แต่ถ้าท่านพบว่ามีแมลงเม่าบินออกมาจากภายในบ้านท่าน และไม่พบตามเสาไฟหรือบ้านคนอื่น และพบทางเดินของปลวก หรือมีเสียงการกัดเนื้อไม้ในเวลาเงียบในบ้าน แสดงว่าบ้านท่านอาจมีปลวกขึ้น แล้ว

 

คำถาม : ช่วยบอกวิธีการสังเกตดูว่า ที่บ้านมีปลวกทำลายหรือยัง?

ตอบ : ท่านเจ้าของบ้าน สามารถสังเกตการเข้าทำลายของปลวกในบ้านของท่าน ด้วยวิธีง่ายๆ ดังนี้

  1. เตรียมอุปกรณ์ คือ ไฟฉาย ไขควง เดินสำรวจในบ้าน โดยเริ่มต้นส่วนที่เป็นไม้ เช่น ประตูห้องน้ำ วงกบหน้าต่าง ขอบบัว ห้องเก็บของ รอยแตกของผนังอาคาร หากพบดินสีน้ำตาลดำแทรกอยู่ระหว่างไม้กับคอนกรีต ลงใช้ไขควงเขี่ยดูภายในหากพบตัวปลวก (คล้ายมด แต่ส่วนท้องมีสีขาว) แสดงว่าบ้านท่านถูกรุกรานจากปลวกแล้ว
  2. ฝ้าเพดานเป็นอีกส่วนหนึ่งที่มักพบปลวกเข้าทำลาย ปัจจุบันฝ้าเพดานส่วนใหญ่ ทำจากแผ่นยิปซั่ม
    • แผ่นยิบซั่มมีส่วนประกอบของปูนซิเมนต์ซึ่งปลวกไม่กิน แต่ จะมีกระดาษสีน้ำตาลหุ้มอยู่ ซึ่งเป็นอาหารที่ปลวกชอบมากที่สุด
    • การสังเกตว่าฝ้าเพดานมีปลวกทำลายหรือไม่ โดยปกติเมื่อเรามองบริเวณฝ้าเพดานที่ปกติ จะเป็นแผ่นเรียบมีสีขาวตลอดทั้งแผ่น แต่หากมีปลวกเข้าทำลาย ฝ้าเพดานจะมีจุดสีน้ำตาลคล้ายดินและผงออกมา เป็นรู และเป็นคลื่นไม่เรียบ คล้ายน้ำรั่ว แต่จะไม่มีคราบเหมือนน้ำรั่ว เนื่องจากกระดาษที่หุ้มฝ้าถูกทำลาย จนเนื้อยิปซั่มไม่มีอะไรหุ้มยึด หากเราใช้ไขควงทิ่มบริเวณดังกล่าวจะทะลุและเห็นทางเดินของปลวก
    • ปลวกที่เข้าทำลายฝ้าเพดาน ส่วนใหญ่จะขึ้นมาจาก เสาท่อน้ำทิ้ง หรือเสาหลอก (เสาต้นสี่เหลี่ยมใหญ่ๆ ที่อยู่รอบตัวบ้าน)
    • ปลวกกินทุกอย่างที่ทำจากไม้เพราะมีส่วนประกอบของเซลลูโลส และจะเลือกกินส่วนที่อ่อนที่สุด เช่น กระดาษ
  3. ตรวจดูไม้ค้ำยันต้นไม้ บริเวณภายในบ้าน บริเวณรั้วบ้าน ที่อับชื้นภายในบ้าน
  
  
คำถาม : วิธีการกำจัดปลวกที่ดีที่สุดควรทำอย่างไร

ตอบ : ในกรณีที่บ้านท่านสร้างเสร็จแล้ว การกำจัดปลวกที่ดีที่สุด เรียงลำดับตามประสิทธิภาพได้แก่
  1. การขุดเข้าใต้บ้าน เพื่อเข้าไปฉีดพ่นสารเคมี เนื่องจากพนักงานสามารถฉีดพ่นสารเคมีได้ทั่วถึงและเห็นเส้นทางเดินของปลวก แต่บ้านส่วนใหญ่ไม่สามารถเข้าได้
  2. ระบบเหยื่อ โดยเฉพาะระบบ Exterra เป็นการฝังสถานีเหยื่อรอบตัวบ้าน และติดตั้งภายในบ้าน มีประสิทธิภาพดี เพราะสามารถกำจัดปลวกภายในบ้านได้ทั้งรัง แต่มีข้อเสียคือ ไม่สามารถกำจัดปลวกไม้แห้งได้ (พบได้น้อยในบ้านเรา.) รวมทั้งราคาค่าบริการสูงกว่า การใช้สารเคมี ประมาณ 2-4 เท่า
  3. การเจาะพื้นตามแนวคานทั้งหมด สารเคมีสามารถเข้าสู่พื้นดินอย่างแน่นอน รวมทั้งสามารถกำหนดจุดเจาะได้ ข้อเสียคือทำให้พื้นชั้นล่างของบ้านมีตำหนิ จากการเจาะ และข้อจำกัดเรื่องความถี่ของรูที่เจาะ
  4. การอัดน้ำยาเข้าท่อ จากการวางระบบท่อก่อนการเทพื้นบ้าน ข้อดีคือความสะดวกและหลีกเลี่ยงตำหนิจากการเจาะพื้น ข้อเสียคือ หากการวางท่อไม่ทั่วถึง รูออกของน้ำยามีการอุดตัน หรือส่วนปลายท่อน้ำยาไปไม่ถึง อาจป้องกันปลวกไม่ได้
  
  
คำถาม : ที่บ้านมีมดมาก บางครั้งวางขนมไว้ก็มีมดเดินเป็นทาง ควรทำอย่างไร

ตอบ : มดเป็นแมลงสังคมเช่นเดียวกับปลวก ที่พบในบ้านส่วนใหญ่มี 3-4 ชนิดได้แก่
  1. มดดำ มดคันไฟ (ตัวสีแดง กัดแล้วเจ็บ) มดละเอียด (สีน้ำตาล มีกลิ่น) และมดแดง (ตัวใหญ่ อยู่ตามต้นไม้)
  2. การกำจัดที่ได้ผลดีคือการฉีดพ่นที่สนามหญ้าและรอยแตกรอบตัวบ้าน รูเล็กๆ ที่เป็นช่องทางเดินของมด
  3. ใช้ยาเบื่อมด จะช่วยทำให้มดตายมากขึ้น เนื่องจากมดจะขนเหยื่อ กลับไปป้อนตัวอ่อนและมดวรรณะอื่นในรัง
  4. เราไม่สามารถกำจัดมดให้มดไปได้ทั้งหมด เนื่องจากมดมีแหล่งที่มาได้หลายทาง รวมทั้งสารเคมีที่ใช้ในปัจจุบันมีความปลอดภัยสูง แต่ฤทธิ์ตกค้างก็ต่ำด้วย
  5. นอกจากนี้ การเก็บกวาดเศษอาหาร ขนม ของหวาน ภายในบ้านของท่าน ก็จะช่วยลดปริมาณมดไปได้
  
  
คำถาม : ช่วยบอกวิธีการกำจัดแมลงสาบ ภายในบ้าน

ตอบ : แมลงสาบเป็นสัตว์ที่อยู่คู่โลกมานาน เนื่องจากมีการปรับตัวเก่ง การกำจัดแมลงสาบที่จะให้ได้ผลดี ทำได้โดยการ
  1. ใช้สารเคมีน้ำฉีดพ่นเข้าไปภายใน ท่อน้ำทิ้ง (แมลงสาบที่พบจะเป็นพันธุ์อเมริกัน ตัวใหญ่ ขนาด 3-4 ซม. สีแดงน้ำตาล)
  2. พ่นสารเคมีแบบควัน เพื่อกำจัดแมลงสาบในท่อระบายน้ำที่ สารเคมีแบบน้ำเข้าไม่ถึง
  3. ใช้เจลกำจัด แมลงสาบ โดยใช้แต้มบริเวณตู้กับข้าว ห้องครัว ตู้วางภาชนะอาหาร หรือบริเวณที่ไม่สามารถฉีดพ่นสารเคมีชนิดน้ำได้ (แมลงสาบที่พบจะเป็นพันธุ์เยอรมัน ตัวเล็ก ขนาด 1.5 ซม.สีน้ำตาลอ่อน) สารเคมีในเจลจะยับยั้งการลอกคราบของแมลงสาบ จะทำให้แมลงสาบตายในที่สุด
  4. หากมีแมลงสาบในปริมาณไม่มาก ท่านเจ้าของบ้านสามารถกำจัดได้ด้วยตนเอง โดยใช้สารเคมีแบบสเปร์ย ฉีดพ่นเข้าไปในท่อระบายน้ำทุกจุด (อย่าลืมใช้ผ้าปิดจมูกด้วยครับ) หลีกเลี่ยงการฉีดใกล้ภาชนะอาหาร
  
  
คำถาม : ช่วยบอกถึงสารเคมีที่ใช้กำจัดปลวก

ตอบ : สารเคมีที่ใช้กำจัดปลวก ในปัจจุบันมีจำนวนมากมายหลายชนิด แต่สามารถแยกเป็นประเภทใหญ่ๆ ได้ดังนี้
  1. สารไบเฟนทริน มีชื่อการค้าหลายชนิด เช่น แม็กซ์ธอร์ ไทมไลน์ มีฤทธิ์สำหรับปลวกคือ กินตายและสัมผัสตาย เมื่อผสมน้ำแล้วมีกลิ่นฉุน สีน้ำนม มีฤทธิ์กำจัด ปลวก มด และแมลงสาบ ได้ดี ใช้กันแพร่หลายมานาน
  2. สารไซเปอร์เมทริน มีชื่อการค้า เช่น ไซพาส เชนไดร้ท เมื่อผสมน้ำแล้วมีกลิ่นฉุน สีน้ำนม เน้นในการกำจัด มด แมลงบินต่างๆ ใช้ผสมกับเครื่องพ่นควันเพื่อกำจัด แมลงสาบ ยุงได้และสามารถใช้กับปลวกได้ แต่ฤทธิ์ตกค้างและการควบคุมปลวกจะสั้นกว่าสารไบเฟนทริน
  3. สารอิมิดาคลอปริด มีชื่อการค้า ได้แก่ พรีมิส โปรธอร์ มีประสิทธิภาพดีกว่า 2 ชนิดแรก
  4. สารฟิโปรนิล ชื่อการค้าคือ อาเจนด้า เป็นสารที่คิดค้นขึ้นมาใหม่ มี ประสิทธิภาพและความปลอดภัยสูง กลิ่นอ่อนมาก แต่ใช้ปริมาณน้อย มีราคาสูง เป็นที่นิยมใช้กันมาก ที่สุดในปัจจุบัน
  5. สารคลอฟีนาเพอร์ ชื่อการค้าคือ เทอร์มิเนเตอร์ ประสิทธิภาพและการออกฤทธิ์ คล้าย สารฟิโปรนิล
  6. ระบบเหยื่อปลวก Exterra สารเคมีออกฤทธิ์ ได้แก่ สารคลอฟลูอะซูรอน เป็นสารยับยั้ง การลอกคราบของแมลง
  
 
คำถาม : พบปลวก แมลงในบ้านแล้ว จะเลือกใช้บริการ บริษัท กำจัดแมลง มีวิธีการเลือกดู อย่างไรบ้าง?

ตอบ : ปัจจุบันบริษัท กำจัดแมลงในประเทศไทย มีอยู่ไม่ต่ำกว่า 400 บริษัท ทั่วประเทศ แต่ที่จดทะเบียนและได้รับใบอนุญาตจากกระทรวงสาธารณสุข (อย) มีไม่ถึง 100 บริษัท การพิจารณาเลือกใช้บริษัท ควรพิจารณาจาก
  1. ได้รับใบอนุญาตกระทรวงสาธารณสุข (อย) เนื่องจากบริษัท ดังกล่าวจะมีเจ้าหน้าที่ของทางกระทรวงสาธรณสุขมาตรวจดูมาตรฐาน เรื่องสถานที่เก็บสารเคมี ความปลอดภัย รวมทั้งประเภทของสารเคมีที่ใช้ว่า สารนั้นได้รับอนุญาตให้ใช้ในบ้านเรือนหรือไม่
  2. บริษัทนั้นสามารถให้ข้อมูลเรื่อง สารเคมีได้อย่างถูกต้องทั้ง ชื่อของสารเคมี อัตราการใช้ การเลือกใช้ให้เหมาะสมกับประเภทของแมลง ราคาสมเหตุสมผล ไม่ใช้ถูกเกินจริง และมีการรับประกันผลงานด้วย
  3. หากบริษัทนั้นมีลูกค้าอยู่ในหมู่บ้านท่าน ท่านอาจขอรายชื่อ เบอร์โทรเพื่อสอบถามรายละเอียดได้